Coğrafya yerbilimidir. Yeryüzüne bağlı olayları tanıtan ve açıklayan bilimdir. Yeryüzü, dünyamızın karalardan ve sulardan oluşan, atmosferle kuşatılmış dış yüzeyidir. Coğrafyanın konusu ve temel amacı, insan ve tabiat arasındaki bu karşılıklı etkileri araştırmaktadır. Ayrıca yeryüzünü, ülkeleri, bölgeleri ve çevreyi ele alarak tanıtmak, farklı alanlara ayırmak ve bu farklılığın sebeplerini ortaya koymaktır.

COĞRAFYANIN TANIMI

Coğrafya, yeryüzünü veya onun bir parçasını tabii ve beşeri özellikleriyle tanıtan, bu özellikleri belirleyen olayların , oluş dağılış ve sonuçlarını ortaya koyan, insanlarla olan karşılıklı ilişkileri açıklayan bilimdir.

COĞRAFYANIN YARDIMCI BİLİMLERİ

Coğrafya araştırmalarını yaparken çeşitli bilimlerden yararlanır. Bunlar sırasıyla:

1-JEOLOJİ : Yer bilimidir. Yerin yapısını, yerkabuğunun oluşumunu ve gelişimini inceler.
2-KARTOĞRAFYA: Harita bilimi.
3-BOTANİK : Bitki bilimi.
4-ZOOLOJİ : Hayvanları konu alır.
5-METEROLOJİ : Atmosfer olaylarını araştırır.
6-JEODENİ : Yer ölçme bilimi.
7-JEOFİZİK : Dünyamızın iç yapısını inceler.
8-OSEANOĞRAFYA: Denizler.
9-PETROĞRAF : Taş bilimi.
10-ASTRONOMİ : Gök bilimi.
11-HİDROLOJİ : Su bilimi.
12-ETNOLOJİ : Kavimleri.
13-ANTROPOLOJİ : Toplumların sosyal özeliklerini inceler.
14-EKONOMİ : İktisadi yapıyı inceler. Tarih, istatistik ve jeopolitik bilimlerinden yaralanır.

COĞRAFYANIN İLKELERİ

Bütün bilim dalları konularını ele alırken, belirli ilkelere bağlı kalırlar. Coğrafya da konularını incelerken kendine özgü yasalara bağlı kalmaktadır.

Bunlar:

Nedensellik (Sebep-Sonuç) ilkesi: Coğrafi olayların nedenlerini araştırır.
Karşılıklı ilgi ilkesi: Coğrafi olayların bir biri ile ilişkilerini ele alır.
Dağılış ilkesi: Olayların dağılışını belirler. Bu ilke sadece coğrafya ya özgüdür. Bu özelliği ile diğer bilimlerden ayrılır.

COĞRAFYANIN BÖLÜMLERİ

1- GENEL COĞRAFYA:Yeryüzünün özeliklerini belirleyen tabii, beşeri ve ekonomik olayları ayrı, ayrı bütün dünya üzerinde inceler. Genel coğrafyanın alt bölümleri Fiziki, Beşeri ve Ekonomik Coğrafyadır.

         A- FİZİKİ COĞRAFYA: Yeryüzünde oluşan doğal olayları konu alır. Beş bölüme ayrılır.

                  I- Matematik Coğrafya: Yerkürenin şekli, boyutları, hareketleri ve harita bilgisi konularını inceler. Matematik, astronomi, fizik, kartoğrafya ile ilişkilidir.

                  II- Klimatoloji: Atmosferin alt katı olan troposferdeki olayları ve iklim elemanlarını inceler. Sıcaklık, basınç, nem ve yağışlar, iklim tipleri konularını oluşturur.

                  III- Jeomorfoloji: Yer şekillerini ve bunların oluşmasında etkili olan iç ve dış kuvvetleri inceler. Jeoloji ile iç içedir.

                  IV- Hidroğrafya: Yer kabuğunun çukur yerlerini dolduran sularda oluşan olayları inceler. Denizleri, gölleri ve akarsuları inceler.

                  V- Biyocoğrafya: Bitki ve hayvan topluluklarını inceler. Biyoloji ileİlişkilidir.

         B- BEŞERİ COĞRAFYA: İnsan ve insanın faaliyetleriyle ilgili konularla uğraşır. Nüfusun dağılışı, nüfus hareketleri, yerleşme gibi...

         C- EKONOMİK COĞRAFYA: İnsanların yarattığı bütün ekonomik etkinlikleri inceler.

2- YEREL COĞRAFYA : Ülkeler coğrafyası diye de adlandırılır. Coğrafya olaylarının tümünü yeryüzünün belli bir bölümüyle sınırlı olarak ele alır ve inceler

Ekleyen: Mustafa Akkuyu

Simav Anadolu İmam-Hatip Lisesi

Coğrafya Öğretmeni