TÜRKİYE TARİHİ

        Ulusal sınırlarımızın içinde siyasi birlik kuran Türklerin tarihine, Türkiye Tarihi denir.

Devirleri;

1. Anadolunun, Oğuz Türkleri tarafından fetih hareketlerine girişildiği dönem
2. Anadolu Selçuklu Devleti devri
3. Anadolu Türk beylikleri dönemi
4. Osmanlı İmparatorluğu devri
5. Türkiye Cumhuriyeti dönemi

Dokuzyüz yıla yakın süren Türkiye Tarihi siyasal, kültür ve uygarlık alanlarında Dünya tarihinin de önemli bir devrini oluşturur.

Anadoluya Oğuz akınları 1018-1040 yılları arasındadır, keşif niteliğinde yapılan bu akınlar Bizans direncinin kırılması, Türklere Anadolu yollarının açılması yönünde etkili olmuştur.

Malazgirt zaferiyle Bizans direncinin tam olarak kırılmasından sonra Türkmenler Anadolu’da yayılmaya ve yerleşmeye başladılar.

Alp Arslan, komutanlarına fethedecekleri topraklarda beylik kurabileceklerini bidirmesi üzerine Anadolunun fethi hızlandı.

Genellikle kurucularının adını alan Türkmen beylikleri kuruldu;

 SALTUKLULAR (1071 – 1202)

Malazgirt savaşından sonra Anadoluda kurulan ilk Türk beyliğidir. Kurucusu Ebu’l Kasım Saltuktur, Erzurum, Kars yörelerinde kurulmuş, Anadolu Selçuklu Sultanı Rükneddin Süleyman Şah Gürcistan seferi sırasında Saltukları devlete bağlamıştır.

 MENGÜCEKLER (1072 – 1175)

Erzincan, Divriği, Kemah yörelerinde kurulmuştur, kurucusu Mengücek Gazi’dir. Anadolu Selçuklu Sultanı, Alaaddin Keykubat beyliği devletine bağlamıştır.

DANİŞMENTLİLER (1080 - 1175)

Gümüştekin Ahmet Gazi tarafından Sivas, Kayseri, Malatya yörelerinde kurulmuş. Danişmentliler Haçlılara karşı savaşarak başarılar kazandılar. Anadolu Selçuklu Sultanı II. Kılıçarslan beyliği devletine bağlandı.

ARTUKLULAR (1102 – 1409)

Ünlü Türkmen beyi Artuk beyin oğlulları (Ilgazi, Süleyman yeğenleri Belek Gazi) tarafından kurulan beylik 3 kol halinde hüküm sürdü. Harput kolu I. Alaaddin Keykubat, Hasankeyf kolu Memluklar, Mardin kolu Karakoyunluların egemenliğine girdiler

Çaka bey, Ege bölgesinde İzmir’i başkent yaparak ilk Türk Deniz devletini kurdu. İslamiyet döneminde İstanbul’u kuşatan ilk Türk komutanıdır. (1084 – 1094)

Beyliklerin Özellikleri :

1. Malazgirt savaşından sonra Alp Arslanın komutan ve beyleri tarafından kurulmuştur.
2. Anadolu’da doğudan gelen Türkmenleri yerleştirmişlerdir.
3. Kuruldukları bölgeleri Türkleştirmişlerdir.
4. Haçlılara karşı mücadele ederek Anadoluyu teslim etmemişlerdir.
5. Türk – İslam kültür ve uygarlığının gelişmesine hizmet etmişlerdir.
6. Artukların Mardin kolu hariç tümü Anadolu Selçuklu Devletinin egemenliği altına girmişlerdir.

Malazgirt savaşı sonrası kurulan Türkmen beylikleri ile Anadolu Selçuklu devletinin yıkılışından sonra kurulan Türk beylikleri farklıdır.