Warning: Expiry date cannot have a year greater then 9999 in /home/muyar/public_html/system/common.php on line 244
LeEnglish.com [Learning English] - Mondros Ateşkes Anlaşması-2
İngilizce Acil Yardım Edebiyat Üzerine Genel

SİZİN GÖNDERDİKLERİNİZ

 Maruf Öztoprak
 Vaveyla-i Firak

 Yazıları / Şiirleri

  Mustafa Acar
  Hayata Dair

  Yazıları / Şiirleri

  Mustad'af
  Aykırı Düşünceler

  Şiirleri

  Sadık Albayrak
  Gelişim Durağı

  Kişisel Gelişim Yazıları

  Umut Çetinkaya

  Şiirleri


  Eyüp Sabri

  Yazıları


  Mehmet Kütükçüoğlu
  Toza Sor

  Şiirleri

  Caner Ertan
  Dardır Cennetin Sokakları

  Şiirleri



File: Mondros Ateşkes Anlaşması-2
Description:
Author: Muyar
Date: 2007-06-24 18:28
Untitled Document

Mondros Ateşkes Antlaşması

30 Ekim 1918 tarihinde, Limni Adasının Mondros Limanında Bahriye Nazırı Hüseyin Rauf Orbay’ın Başkanlığı’nı yaptığı Osmanlı Heyeti ile İngiliz Amiral Calthorp’un Başkanı olduğu İtilaf Devletleri Heyeti arasında imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması ile silahlı çatışma sona ermiştir. 1. Dünya Savaşını bitiren bu antlaşma aslında çok ağır koşullar taşıyordu. Mondros Mütarekesi aslında Osmanlı Devleti’nin yıkılışını öngörmekte; İtilaf Devletlerine Osmanlı İmparatorluğunun herhangi bir bölgesine, güvenliklerini tehdit edecek bir durum nedeni ile işgal hakkını tanımakta idi. Mustafa Kemal’in o zaman ifade ettikleri üzere; “Osmanlı Hükümeti bu ateşkes ile kendini kayıtsız şartsız düşmana teslim etmeğe muvafakat etmiştir. Yalnız muvafakat etmiş değil, düşmanların memleketi istilası için onlara yardım etmeyi de vaat etmiştir. Bu mütareke olduğu gibi tatbik edildiği takdirde memleketin baştan sona kadar işgal ve istilaya maruz olacağı şüphesizdir.”

Mondros Ateşkes Antlaşması ile İtilaf Devletleri, barış antlaşmasının imzalanmasını beklemeden , Türk topraklarını bölüşmeye başladılar. Ateşkes Antlaşmasının 7. maddesi gereğince, bütün bir memleketin işgali için İtilaf Devletlerine imkan veriyordu.

Mondros Ateşkes Antlaşması’nın hükümleri:

1- Çanakkale ve İstanbul Boğazlarının açılması, Karadeniz’e serbestçe geçişin temini ve Çanakkale ile Karadeniz istihkamlarının İtilaf Devletleri tarafından işgali sağlanacaktır.

2- Osmanlı sularındaki bütün torpil tarlaları ile torpido ve kovan mevzilerinin yerleri gösterilecek ve bunları taramak ve kaldırmak için yardım edilecektir.

3- Karadeniz’deki torpiller hakkında bilgi verilecektir.

4- İtilaf Devletleri’nin bütün esirleri ile Ermeni esirleri kayıtsız şartsız İstanbul’da teslim olunacaktır.

5- Hudutların korunması ve iç asayişin temini dışında, Osmanlı ordusu derhal terhis edilecektir.

6- Osmanlı harp gemileri teslim olup, gösterilecek Osmanlı limanlarında gözaltında bulundurulacaktır.

7- İtilaf Devletleri, güvenliklerini tehdit edecek bir durum ortaya çıkması halinde herhangi bir stratejik yeri işgal etme hakkına sahip olacaktır.

8- Osmanlı demiryollarından İtilaf Devletleri istifade edecekler ve Osmanlı ticaret gemileri onların hizmetinde bulundurulacaktır.

9- İtilaf Devletleri, Osmanlı tersane ve limanlarındaki vasıtalardan istifade sağlayacaktır.

10– Toros Tünelleri, İtilaf Devletleri tarafından işgal olunacaktır.

11- İran içlerinde ve Kafkasya’da bulunan Osmanlı güçleri, işgal ettikleri yerlerden geri çekileceklerdir.

12- Hükümet haberleşmesi dışında telsiz, telgraf ve kabloların denetimi İtilaf Devletlerine geçecektir.

13- Askeri, ticari ve denizle ilgili madde ve malzemelerin tahribi önlenecektir.

14- İtilaf Devletleri kömür, mazot ve yağ maddelerini Türkiye’den temin edeceklerdir. (Bu maddelerden hiçbiri ihraç olunmayacaktır.)

15- Bütün demiryolları, İtilaf Devletleri zabıtası tarafından kontrol altına alınacaktır.

16- Hicaz, Asir, Yemen, Suriye ve Irak’taki kuvvetler en yakın İtilaf Devletlerinin kumandalarına teslim olunacaktır.

17- Trablus ve Bingazi’deki Osmanlı subayları en yakın İtalyan garnizonuna teslim olacaktır.

18- Trablus ve Bingazi’de Osmanlı işgali altında bulunan limanlar İtalyanlara teslim olunacaktır.

19- Asker ve sivil Alman ve Avusturya uyruğu, bir ay zarfında Osmanlı topraklarını terk edeceklerdir.

20- Gerek askeri teçhizatın teslimine, gerek Osmanlı Ordusunun terhisine ve gerekse nakil vasıtalarının İtilaf Devletlerinin teslimine dair verilecek herhangi bir emir derhal yerine getirilecektir.

21- İtilaf Devletleri adına bir üye, iaşe nezaretinde çalışacak bu devletlerin ihtiyaçlarını temin edecek ve istediği her bilgi kendisine verilecektir.

22- Osmanlı harp esirleri İtilaf Devletlerinin nezdinde kalacaktır.

23- Osmanlı Hükümeti merkezi devletlerle bütün ilişkilerini kesecektir.

24- Altı vilayet adı verilen yerlerde bir kargaşalık olursa, vilayetlerin herhangi bir kısmının işgali hakkını İtilaf Devletleri haiz bulunacaktır.

25- Müttefiklerle Osmanlı Devleti arasındaki savaş, 1918 yılı Ekim ayının 31. günü mahalli saat ile öğle zamanı sona erecektir.


MUSTAFA KEMAL PAŞA ve OSMANLI DEVLETİNİN ATEŞKES HAKINDAKİ GÖRÜŞLERİ

Mondros Mütarekesinin imzalandığı gün, yani 30 Ekim’de Mustafa Kemal Paşa Yıldırım Orduları Grubu Komutanlığına tayin edildi. Paşa, pek umutsuz görünmüyordu. Ona göre emri altındaki ordular takviye edildiği takdirde bütün felaketlere rağmen Türk’ün sesini işittirmesi mümkündü. Onun için kumandanlığı alır almaz, komuta edeceği kuvvetleri yeniden işe yarar hale getirme çabasına girişti. Fakat bütün gayretleri boşuna idi. Çünkü bu sıralarda Sadrazam ve Başkumandanlık Erkan-ı Harbiye Reisi olan İzzet Paşa, imzalanmış olan mütarekenin hükümlerini bildirerek “her ordunun kendine düşen görevleri” hemen uygulamasını istemişti. Mütareke hükümlerini resmen bu suretle öğrenmiş olan Mustafa Kemal Paşa, hükümler aynen uygulandığı takdirde bütün vatanın işgal ve istila edilebileceğini ilgililere anlatmaya çalışmıştı. Fakat onun düşünceleri ile Başkumandanlık Erkan-ı Harbiyesinin düşünceleri arasında ayrılık vardı. Bu nedenle aralarında bir takım yazışmalar oldu. Bunlardan en önemlilerinden birisi Mustafa Kemal Paşa tarafından Başkumandanlık Erkan-ı Harbiyesi’ne yazılan 3 Aksım 1918 tarihli yazı idi. Adana karargahından gönderilen bu yazıda Mustafa Kemal Paşa Mondros Mütarekesi gereğince, Toros Tünellerinin hangilerinin müttefikler tarafından işgal edilebileceğini soruyor, klikya deyiminin hangi toprakları içine aldığının açıklanmasını, Suriye sınırının kesin olarak belirtilmesini istiyordu. Onun bu yazısına 4 Kasım 1918’de yetkililerce cevap verildi ve Amanos tünelleri hariç, toros tünellerinin İngilizler tarafından işgal olunabileceği, işgal kuvvetlerinin miktarının İngilizlerce tayin edileceği bildirildi.

Hükümet işgalcilere, özellikle İngilizlere karşı sert davranılmasını sakıncalı görüyor, onlara karşı hoşgörülü olmanın barış konferansında Osmanlılar lehine bazı çıkarlar sağlamasına hizmet edeceğini düşünüyordu. Görülüyor ki bu hükümet, İtilaf Devletlerinin güçleri karşısında şaşkına dönmüş, bu yüzden mantıkla bağdaştırılamayacak emirler bile vermişti. Nitekim bu hükümetin terhis için verdiği emre uyulduğu takdirde elde bulunan silaha, malzemeye ve hayvana bakacak insan bile kalmamış oluyordu.

İtilaf Devletleri yetkilileri savaş gayelerini ve ihtiraslarını gizlemeye büyük önem veriyorlar, ilhak ve işgal niyetlerini saklamaya çalışıyorlardı. İtilaf Devletlerinin bu sahte niyetlerine yalnız Türkler değil azınlıklar da inanmışlardı. Başkan Wilson’un 14 prensibi Orta Doğu’nun her yerinde biliniyor ve çoğu kez ciddiye alınıyordu. Osmanlı Devleti, İtilaf Devletlerinin hoşgörülü davranacaklarına inanıyor, Başkan Wilson’un demeçlerini vaat sayarak 30 Ekim 1918’de Mondros Antlaşmasını imzalıyordu. Oysa hala savaşacakları güçleri vardı.

Mondros’taki antlaşma görüşmeleri, yanlış izlenimlere ve aşırı iyimserliğe yol açmıştı. İngiliz delegelerinin görüşmeler sırasında Türk delegelerine göstermiş oldukları beklenmedik nezaket, antlaşma imzalandıktan sonra amiral Calthorpe’un Hüseyin Rauf’a gönderdiği gizli mektupta mütareke şartlarından çıkacak anlaşmazlıklar konusunda verdiği, ama gerçekte yerine getiremeyeceği cömertçe sözler, bu sözleri güvence saymak safdiliğini gösteren Rauf Bey’le diğer Türk delegelerinin, gerçekte ağır olan mütareke şartlarını ılımlı gösterme çabaları halk arasında aşırı iyimser beklentilere yol açmıştı.

Antlaşmanın imzalandığı haberi, ülkenin her yanında sevinç yaratmıştı. Sadrazam Ahmet İzzet Paşa, mütarekenin imzalandığını öğrenir öğrenmez, Mebusan Meclisinin gizli oturumunda yaptığı konuşmada antlaşmanın ılımlı olduğunu ileri sürerek oybirliği ile onaylanmasını sağlıyordu. Bu iyimser demeçlerin etkisine kapılan Türk basını, mütarekenin hafif olduğuna dair geniş ölçüde bir propaganda yayınına başlıyordu.

Mondros Antlaşmasının imzalanması yıllardan beri sürmekte olan savaşın sona erdiği izlenimini yaratmış ve İstanbul’da bir rahatlama sağlamıştı. Ateşkes koşullarının ağır olmasının yarattığı psikolojik huzursuzluğu gidermek için de Hükümet ve Saltanat çevreleri Mondros’u aklama çalışmalarına girmişlerdi. Oysa Müttefikler için ateşkesin hiçbir bağlayıcılığı olmamış ve cephelerdeki kararlar yine komutanlar tarafından verilerek askeri faaliyetler sürdürülmekte idi. Müttefiklerin amacı yukarıda değinilen paylaşım anlaşmalarını hayata geçirmek ve planladıkları yerlerin hepsini işgal etmekti. Bu nedenle Mondros sonrasındaki Müttefik işgalleri bütün bölgelerde birden başlatılmış ve dolayısıyla yeni bir çok yönlü savaşın dönemi başlamıştı. Mustafa Kemal Paşa’nın haklılığı bir kez daha meydana çıkmıştı.