21 ARALIK (SOLSTİS: GÜNDÖNÜMÜ)

- Güneş ışınları  oğlak dönencesine dik düşer. Oğlak dönencesi üzerinde tam öğle vakti cisimlerin gölgeleri oluşmaz.
- K.Y.K. ‘de kış, G.Y.K.’de yaz mevsimi başlar.
- Aydınlanma dairesi kutup dairelerine teğet geçer.
- K.Y.K.’de en uzun gece, G.Y.K.’de en uzun gündüz yaşanır.
- Aynı meridyen üzerindeki noktalardan güney kutup noktasına yakın olanda güneş daha erken doğar,  daha geç batar.
- Kuzeye doğru geceler, güneye doğru gündüzler uzar.
- Güney kutup dairesinde 24 saat gündüz, kuzey kutup dairesinde 24 saat gece yaşanır
- Bu tarihten sonra yurdumuzda geceler kısalmaya, gündüzler uzamaya başlar. Bu durum 21 haziran tarihine kadar devam eder.

 21 MART (EKİNOKS : GECE – GÜNDÜZ EŞİTLİĞİ)

 -K.Y.K.’de ilkbahar, G.Y.K.’de sonbahar başlar.
 -Bu tarihten sonra yurdumuzda gündüzler  12 saatten daha  uzun olmaya başlar. Bu durum  23 eylül tarihine kadar devam eder.
 -Diğer bütün özellikler 23 eylül ile aynıdır.

 21 HAZİRAN (SOLSTİS: GÜNDÖNÜMÜ)

 - Güneş ışınları yengeç dönencesine dik düşer. Yengeç dönencesi üzerinde tam öğle vakti cisimlerin gölgeleri oluşmaz.
- K.Y.K.’de yaz, G.Y.K.’de kış mevsimi başlar.
- Aydınlanma dairesi kutup dairelerine teğet geçer.
- K.Y.K.’de en uzun gündüz, G.Y.K.’de en uzun gece yaşanır.
- Aynı meridyen üzerinde kuzeye doğru gidildiğinde gündüzler, güneye doğru gidildiğinde geceler uzar.
- Aynı meridyen üzerindeki merkezlerden kuzey kutup nokrasına yakın olanda güneş daha erken doğar, daha geç batar.
- Kuzey kutup dairesinde 24 saat gündüz, güney kutup dairesinde 24 saat gece yaşanır.
- Bu tarihten sonra yurdumuzda gündüzler kısalmaya başlar. Bu durum 21 aralık tarihine kadar devam eder.

Gölge Yönü
Bir cismin gölgesi K.Y.K.’de dönenceler dışında sürekli olarak kuzeye düşer. G.Y.K.’de ise dönenceler dışında sürekli güneye düşer.

Dönenceler arasında bulunan bir cismin gölgesi yıl içinde bazen kuzeye, bazen güneye düşer. Bazen hiç gölge oluşmaz.  

Gölge Boyu

Cisimlerinin gölge boyları güneş ışınlarının geliş açısına bağlıdır.Güneş ışınlarının geliş açısı ise enleme,mevsimlere,günün saatine,eğim ve bakıya göre değişir.

***Cisimlerin gölge uzunluğu güneş ışınlarının yeryüzüne düşme açısı ile ters orantılıdır.
Güneş ışınları 45° açıyla düştüğünde cismin boyu gölge boyuna eşittir. Güneş ışınları bu değerden daha büyük açı ile düştüğünde cismin boyu gölge boyundan daha büyük olur. Güneş ışınları daha küçük açı ile düştüğünde gölge boyu daha büyük olur.  

Yurdumuzda bir cismin yıl içindeki gölge değişimi                                                                                      

Cisimlerin Gölge Yönü ve Boyuna Bakarak

- Bulunduğumuz yarım küreyi,
- Yerel saati,
- Güneş ışınlarının düşme açısını,
- Enlem ve boylam derecesini tespit edebiliriz.

Ekleyen: Mustafa Akkuyu

Simav Anadolu İmam-Hatip Lisesi

Coğrafya Öğretmeni