DİNİ AÇIDAN GENETİK KOPYALAMA (KLONLAMA)
Diyanet İşleri Başkanlığının Genetik Kopyalama (klonlama) hakkındaki Basın Açıklaması:
Bilimsel ve teknolojik gelişmeler çağımızda baş döndürücü bir ivme ile devam etmektedir. Bu gelişmeler çeşitli alanları da ilgilendirdiği için zaman zaman dini, ahlaki, tıbbi, felsefi ve sosyolojik açıdan tartışmalar ortaya çıkmaktadır. Son zamanlarda ortaya çıkan ve öncelikle hayvanlar üzerinde denenen kopyalama (klonlama) da çeşitli açılardan ele alınan ve tartışılan güncel konulardan birisi hatta en önde gelenidir. Klonlama veya diğer bir ifadeyle genetik şifreleme sadece İslam dini açısından değil hemen hemen bütün dinler açısından tartışmaya açılmış ve bu konuda değişik görüşler ileri sürülmüştür. Şüphesiz Allah Teala, insanı en güzel bir biçimde yaratmış ve ona en büyük saygınlığı vermiştir. &Andolsun ki, biz insanı şerefli kıldık....& ve &Biz insanı en güzel biçimde yarattık& ayetleri İslam&da insana Yüce Yaratıcının verdiği saygınlığı ifade etmektedir. İslam; din, can, akıl, nesil ve mal şeklindeki beş külli maksadı koruma altına alarak, insan fıtratını muhafaza konusunda ister sebep ister netice açısından olsun, onu bozabilecek her türlü değişiklikten uzak tutma hususunda son derece hassas davranmıştır. Dinimiz İslam, Allah&ın yaratılıştaki sünnetini ve yaratılışın inceliklerini ortaya çıkaracağı için bilimsel araştırma hürriyetini ne engellemiş ne de kısıtlanmıştır. Gerçek şu ki, İslam dini, insan ve toplum yararına gerçekleştirilen her türlü çalışmayı teşvik eder ve bu tür çalışmaları, topluma bir görev olarak yükler. Ancak bu tür çalışmaların hukuki, ahlaki ve manevi değerler açısından problem oluşturacak ve insanlık için tehlike arz edecek noktalara getirilmesini de asla onaylamaz. Bu alanda gerekli önlemlerin alınmasını öngörür. Buna göre, hangi şekilde olursa olsun, insana, topluma ve ekolojik sisteme zarar vermemek koşuluyla, genler üzerinde biyolojik ve tıbbi nitelikte bilimsel çalışmalar yapmak, İslam açısından bir sakınca taşımamaktadır. Hatta başta çeşitli hastalıkların tedavisi gibi insanlığa hizmeti amaçlayan bu ve benzeri bilimsel çalışmaları dinimiz takdir ve teşvik etmektedir. Bu noktada önemli olan varılan bilimsel sonuçların, yukarıda zikredilen beş külli maksada ve evrensel etik değerlere aykırılık arz etmeden, insanlığın hayrına kullanılmasıdır. Bu bağlamda insanlığın yararını sağlayıp zararını giderecek biçimde, bakteriler vesair mikroskobik canlılarla bitkiler ve hayvanlar üzerinde kopyalama teknikleri kullanmak ve genetik mühendislik uygulamaları yapmanın, dinen caiz olduğunu ifade edebiliriz.
İnsan kopyalamaya gelince; henüz mahiyeti, ne getirip ne götüreceği bilinmemektedir. Bir ilim olarak insanlığa kazandıracağı bir çok faydalar olabilir. Bir çok zararları da düşünülebilir. İnsanın fizikî, psikolojik, ahlakî, ailevi, sosyal ve hukukî yaşamına etkisinin ne yönde olacağı henüz denenmemiştir. İnsan bünyesindeki veya ekosistemdeki uyum ve dengenin olumsuz etkileneceğine dair ciddi kaygılar mevcuttur. Bu nedenle şu safhada insanın kopyalanması hususunda İslam adına kesin bir yargıda bulunmak için vakit erken olmakla birlikte, konusunun insan olmasından ileri gelen hassasiyet sebebiyle son derece itiyatlı davranmak gereklidir. Kamuoyuna saygıyla arz olunur.
Mehmet Nuri YILMAZ
Diyanet İşleri Başkanı
Maruf Öztoprak
Mustad'af
Sadık Albayrak
Umut Çetinkaya
Eyüp Sabri
Mehmet Kütükçüoğlu