1. ÖZEL KONUM

 Herhangi bir yerin kıtalara, denizlere, dağ sıralarına, boğazlara ,komşu ülkelere, ulaşım yollarına, yer altı ve yerüstü kaynaklarına, siyasi bloklara göre olan konumu ve yükseklik değerleri özel konumudur.

 Özel Konum ülkelerin; jeopolitik konumunu, iklimini, nüfusun dağılışını, yerleşme şartlarını , ulaşım imkanını, ekonomik faaliyetleri etkiler.  

 TÜRKİYE'NİN ÖZEL KONUMU VE SONUÇLARI

 - Türkiye Asya, Avrupa, Afrika kıtalarını birbirine bağlayan önemli bir kavşak noktasında kurulmuştur.

 - Asya –Avrupa arasında bir köprü durumundadır.

 - Stratejik önemi olan boğazlara sahiptir.

 - Petrol bakımından zengin ülkelere komşudur.

 - Asya Avrupa arasındaki en önemli ticaret ve ulaşım yolları Türkiye’den geçer.

 - Anadolu eski medeniyetlere beşiklik etmiştir,bu durum Anadolu’nun turizm potansiyelinin arttırmıştır.

 - Üç tarafı denizlerle çevrili, ortalama yükseltisi fazla ve engebelidir. Bu durum tarım, nüfus, sanayi, ulaşım ve yerleşmeyi etkilemiş, iklim ve bitki türlerinin kısa mesafede değişmesine, hidroelektrik potansiyelin artmasına neden olmuştur.

**Türkiye’nin gerçek yüzölçümü 814.578 km2 , izdüşüm yüzölçümü ise 779.452 km2dir. Aradaki fark ülkemizin yüksek ve engebeli olmasından kaynaklanır.

*****Not: Bir yerin gerçek yüzölçümü ile izdüşüm yüzölçümü arasında fark fazla o yerin ortalama yükseltisi fazladır ve engebelidir. Fark az ise yükselti az ve düzlüktür.

DÜNYA COĞRAFYASINDAN ÖZEL KONUM ETKİSİNE ÖRNEKLER

-Orta asya ve orta Avrupa gibi yerlerde denizlerden uzak ve denize kapalı olmasından dolayı sert karasal iklimin görülmesi

-Daha kuzeyde yer almasına rağmen kuzey batı Avrupa kıyılarının golf stram sıcak su akıntısından dolayı orta avrupaya göre kışın daha sıcak olması

-Okyanuslara ve denizlere kıyısı olan ülkelerin (Norveç, Japonya, Kanada, Hollanda, ispanya) deniz ürünleri üretimi ticareti ve deniz ulaşımında söz sahibi olması

-Orta enlemlerde karaların batı kıyılarının batı rüzgarlarından dolayı yıl boyunca yağış alması  

2. MATEMATİK KONUM

Örneğin: Türkiye 36° -42° kuzey enlemleri (paralelleri) ile 26°-45° doğu boylamları (meridyenleri) arasındadır.

Ekleyen: Mustafa Akkuyu

Simav Anadolu İmam-Hatip Lisesi

Coğrafya Öğretmeni